ტარანტინოს კინემატოგრაფიის გასტრონომიული ენა

კვენტინ ტარანტინოს კინემატოგრაფიული სამყარო საყოველთაოდ ცნობილია გამორჩეული, მრავალმხრივი დიალოგებით, დახვეწილი მუსიკითა და ესთეტური დრამატურგიით. თუმცა, მისი რეჟისურის ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა და ხშირად ქვეცნობიერი ინსტრუმენტი სწორედ კვება, სხვადასხვა კერძების განხილვა და გასტრონომიაა. მის ნამუშევრებში პერსონაჟები უბრალოდ არ მიირთმევენ — სუფრასთან თუ კაფეში მიღებული ყავის, ჰავაიური ბურგერის დიალოგისა თუ ევროპული კერძების განხილვის მიღმა მუდმივად იმალება - ფსიქოლოგიური დაძაბულობა, სოციალური იერარქია და ძალაუფლების დახვეწილი დემონსტრირება.

„ეს სისხლი კი არა, ტომატის პასტაა“ — ავტორის ირონია

როდესაც ტარანტინოს ფილმები ფართო ეკრანებზე გამოვიდა, კინოკრიტიკოსები და ცენზორები გაოგნებულნი დარჩნენ ვიზუალური სისასტიკის მასშტაბით. ფილმების შეზღუდვის მოთხოვნის საპასუხოდ, რეჟისორმა ირონიულად აღნიშნა: „სად ნახეთ ჩემს ფილმებში სისხლი? ის ხომ მხოლოდ ტომატის პასტაა!“

ეს ცინიკური რეპლიკა მხოლოდ თავის დაცვა არ არის. ტარანტინოსთვის ეკრანული ძალადობა მაღალი ხელოვნების ფორმაა, სადაც წითელი ფერი მხატვრის პალიტრის ტოლფასია, ხოლო ტომატი და კეტჩუპი — სიუჟეტური სიმბოლიკის უცვლელი ატრიბუტი.

ტარანტინოს ფილმოგრაფიის გასტრონომიული ანატომია

რეჟისორის შემოქმედებას ქრონოლოგიურად რომ მივყვეთ, თვალსაჩინო ხდება, თუ როგორ გარდაიქმნება კერძების განხილვა და საკვები ფსიქოლოგიურ ინსტრუმენტებად.

* „ცოფიანი ძაღლები“ (Reservoir Dogs, 1992): სცენარი იწყება კლასიკურ ამერიკულ სასადილოში. პერსონაჟები ყავას სვამენ, განიხილავენ მადონას სიმღერებს და კამათობენ მიმტანებისთვის განკუთვნილი საბაზო პროცენტების (თიფის) გარშემო, სადაც მისტერ ვარდისფერი (სტივ ბუშემი) უარყოფს ხურდის დატოვებას, რაც თითოეული გმირის ხასიათის სრულყოფილი პორტრეტია.

* „კრიმინალური საკითხავი“ (Pulp Fiction, 1994): კინოისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული კულინარიული ნიმუშია, სადაც კერძების დეტალური განხილვა სცენების მთავარი ღერძია. აქ გვხვდება გამოგონილი ჰავაიური ბურგერი Big Kahuna Burger, რომელსაც ჯულსი (სამუელ ლ. ჯექსონი) მსხვერპლს ართმევს, ლეგენდარული მილქშეიქი და ცნობილი დიალოგი ევროპულ ბურგერზე. ფილმში სწორედ აქ გვხვდება ტომატის საკულტო ალუზია — მია უოლასი (უმა თურმანი) ვინსენტ ვეგას (ჯონ ტრავოლტა) უყვება ირონიულ ანეკდოტს სამ პომიდორზე. როცა პატარა პომიდორი ჩამორჩება, მამა თავზე აბიჯებს და ეუბნება: „Catch up!“ (დამეწიე / კეტჩუპი!).

* „ჯეკი ბრაუნი“ (Jackie Brown, 1997): ორდელ რობი (სამუელ ლ. ჯექსონი) ხშირად სვამს კოქტეილ „თეთრ რუსულს“, ხოლო მისი შეხვედრები სავაჭრო ცენტრის ფასტფუდის ზონაში ხაზს უსვამს პერსონაჟთა ყოველდღიურ, რუტინულ ატმოსფეროს.

* „მოკალი ბილი: ნაწილი 1“ (Kill Bill: Vol. 1, 2003): პატარძალი (უმა თურმანი) ჰატორი ჰანზოს სუშის ბარში პოულობს. მოგვიანებით კი, მშვიდი საუზმის სცენაში, ვერნიტა გრინი (ვივიაკა ა. ფოქსი) ფანტელების ყუთში დამალულ ცეცხლსასროლ იარაღს ესვრის პატარძალს — ეს ყოველივე ოჯახური იდილიის წამიერ ნგრევას ასახავს.

* „მოკალი ბილი: ნაწილი 2“ (Kill Bill: Vol. 2, 2004): სცენა, სადაც ბილი (დევიდ კერადინი) შვილისთვის სენდვიჩს ამზადებს, საოცრად დაძაბულია — დანის ყოველი მკვეთრი მოძრაობა და პურზე სოუსის წასმა პოტენციური საფრთხის ვიზუალური მეტაფორაა.

* „სიკვდილის მტკიცებულება“ (Death Proof, 2007): კასკადიორი მაიკი (კურტ რასელი) ბარში ნაჩოსის ცხოველური მადით მიღებით წინასწარმეტყველებს მის შემდგომ სადისტურ აგრესიას გოგონებზე.

* „უსახელო ნაბიჭვრები“ (Inglourious Basterds, 2009): პარიზული რესტორნის სცენა, სადაც ნაცების მაძებარი ჰანს ლანდა (კრისტოფ ვალცი) ებრაელ შოშანას (მელანი ლორანი) ვაშლის შტრუდელს უკვეთავს და ნაღების მოტანას აიძულებს — აბსოლუტური ფსიქოლოგიური ტერორისა და უმაღლესი დონის მანიპულაციის კლასიკური ნიმუშია.

* „ჯანგო“ (Django Unchained, 2012): კელვინ კენდის (ლეონარდო დიკაპრიო) პლანტაციაში კულინარია და საკვები პირდაპირ კავშირშია რასობრივ იერარქიასა და ძალაუფლებასთან. ფილმის დასაწყისში დოქტორი კინგ შულცი (კრისტოფ ვალცი) ჯანგოს (ჯეიმი ფოქსი) ლუდის სწორად ჩამოსხმას ასწავლის, ხოლო კულმინაციურ სცენაში კენდი სტუმრებს სთავაზობს თეთრი კრემით მორთულ თეთრ ტორტს (White Cake). თეთრი ტორტი აქ „თეთრკანიანთა უპირატესობისა“ და მონათმფლობელური სისტემის ცინიკური, ვიზუალური სიმბოლოა.

* „საძულველი რვა“ (The Hateful Eight, 2015): ქარბუქში ჩაკეტილი მტრები (მაგალითად, მორგანიზ ფრიმენის და კურტ რასელის პერსონაჟები) ერთად მიირთმევენ ხორცის კერძს, ხოლო მოგვიანებით — ყავის მადუღარაში შერეული საწამლავი, საბედისწერო კვანძის გახსნის მთავარი დეტალი ხდება.

* „ერთხელ ჰოლივუდში“ (Once Upon a Time in Hollywood, 2019): კლიფ ბუტის (ბრედ პიტი) მიერ ძაღლისთვის მომზადებული სპეციალური კერძი და საკუთარი იაფფასიანი მაკარონი ხაზს უსვამს პერსონაჟის ჰარმონიულ სიმარტივეს რიკ დალტონის (ლეონარდო დიკაპრიო) ჰოლივუდურ ფუფუნებასთან შედარებით.

რეჟისორის ხელწერა და „რძის“ ფენომენი ტარანტინო თავის ნამუშევრებში სისტემატურად იყენებს საავტორო ნიშნებსა და გამოგონილ ბრენდებს, როგორიცაა Big Kahuna Burger და სიგარეტი Red Apple, რომლებიც ფილმიდან ფილმში მოგზაურობენ.

განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს რძის სიმბოლიკა. კლასიკურ კინემატოგრაფიაში რძე უმანკოებასთან ასოცირდება, თუმცა რეჟისორი ამ არქეტიპს ანგრევს. „უსახელო ნაბიჭვრებში“ ჰანს ლანდა ღვინოზე უარს ამბობს და ახალ რძეს ითხოვს — მისი ერთი ამოსუნთქვით დალევა სრული კონტროლისა და ძალაუფლების დემონსტრირებაა. ფილმში “მოკალი ბილი” - მთავარი გმირი მსგავსი მოტივებით ქმნის მკვეთრ კონტრასტს პერსონაჟის ბოროტებასთან, ეს ხერხი კი რეჟისორმა სტენლი კუბრიკის „მექანიკური ფორთოხლიდან“ ისესხა.

აღმოაჩინე კულინარიის აკადემიური ხელოვნება „არს გუსტოში“! ტარანტინოს კინემატოგრაფიის მსგავსად, ნამდვილ კულინარიაშიც თითოეული დეტალი, პროპორცია და ტექნიკა თავის უნიკალურ ისტორიას ჰყვება. თუ გრძნობთ, რომ დროა, თქვენს პროფესიულ დაპირებებს მასშტაბური და ღირსეული სახე მისცეთ, UG კულინარიის აკადემია „არს გუსტო“ თქვენი შესაძლებლობების რეალიზაციის საუკეთესო სივრცეა.

ჩვენი 1-წლიანი „სრული კულინარიის“ კურსი შექმნილია იმისათვის, რომ აკადემიური სიზუსტითა და პროფესიული ოსტატობით, 365 დღეში 524 უნიკალურ რეცეპტს დაეუფლოთ. გამოცდილი შეფ-მზარეულების მეთვალყურეობით, თქვენ შეისწავლით ინდუსტრიის უმაღლეს სტანდარტებსა და პრაქტიკულ უნარებს.