„ერთხელ ამერიკაში“ — დესერტის საკულტო სცენა

რეჟისორ სერჯიო ლეონეს უკანასკნელ საკულტო ფილმში — „ერთხელ ამერიკაში“ (Once Upon a Time in America, 1984) ნამცხვრის ჭამის ეს სცენა კინემატოგრაფის ერთ-ერთი ყველაზე გენიალური, სევდიანი და საკულტო ეპიზოდია. ეს მომენტი იდეალურად აღწერს ნამდვილ კულინარიულ ნეტარებას, როდესაც ნაზი კრემი და ალუბალი იმდენად მაცდურია, რომ გაზიარება შეუძლებელია. ამ უსიტყვო სცენაში პატარა პატსის როლს პატარა ბრაიან ბლუმი თამაშობს — ეს როლი მისი კინოდებიუტი გახლდათ, რის შემდეგაც მან წარმატებული კარიერა განაგრძო როგორც მსახიობმა და ცნობილმა გამხმოვანებელმა. მისი გასაოცარი ხმის ტემბრის გამო, ხშირად ახმოვანებს ვიდეოთამაშებს, მათ შორის, Call of Duty-ს. აღსანიშნავია ისიც, რომ ზრდასრულ ასაკში ამ პერსონაჟს ჯეიმს ჰეიდენი განასახიერებს.

პატსი 5 ცენტად ყიდულობს ნამცხვარს — „შარლოტს“. მისი მიზანია, ეს მდიდრული, ნაღების კრემით გაჯერებული დესერტი მეზობელ გოგონა პეგის აჩუქოს, რათა მისი გული მოიგოს.

პატსი მიდის პეგის კართან, აკაკუნებს, თუმცა გოგონა დაკავებულია და ლოდინს სთხოვს. ბიჭი იქვე, კიბეზე ჯდება და ნამცხვრის ყუთს მუხლებზე იდებს.

სწორედ აქ იწყება სერჯიო ლეონეს გენიალური, უსიტყვო რეჟისურა:

პირველი ცდუნება: პატსი ჯერ უბრალოდ უყურებს ათქვეფილ ნაღებს და ალუბალს. პირველი ლუკმა: თითით ფრთხილად იღებს ცოტაოდენ ნაღებს და სინჯავს. სახეზე უდიდესი სიამოვნება ეხატება. შიდა ბრძოლა: ის ცდილობს ყუთი დახუროს და დაელოდოს, თუმცა გემო მოსვენებას არ აძლევს.

კულმინაცია: წამებში პატსი ნამცხვარს მთლიანად, ხარბად მიირთმევს და თითებსაც კი ილოკავს. როდესაც პეგი კარს აღებს, მას მხოლოდ ცარიელი ქაღალდი და დამნაშავე, მაგრამ ბედნიერი ბიჭი ხვდება. ენიო მორიკონეს ნოსტალგიური მუსიკა კი ამ სცენას ერთდროულად კომიკურსა და სევდიანს ხდის.

დესერტი „შარლოტი“ მე-19 საუკუნის დასაწყისში შეიქმნა და მას სამეფო ფესვები აქვს. მისი ავტორია ლეგენდარული ფრანგი შეფ-მზარეული მარი-ანტუან კარემი (Marie-Antoine Carême), რომელსაც „მეფეების შეფს“ უწოდებდნენ. კარემმა დესერტი 1815 წელს შექმნა, როდესაც ლონდონში, პრინც-რეგენტის (მომავალი მეფე ჯორჯ IV-ის) კარზე მუშაობდა. მან ნამცხვარს სახელი დაარქვა პრინცის ერთადერთი ქალიშვილის, პრინცესა შარლოტას პატივსაცემად.

მოგვიანებით, კარემი პარიზში დაბრუნდა და რეცეპტი ოდნავ შეცვალა — ფორმაში ჩაფენილ ბისკვიტებს (ე.წ. „ქალბატონის თითებს“) შიგნიდან ბავარიული კრემი (Bavarian cream) დაუმატა. ეს დესერტი ევროპაში მალევე იქცა ფრანგული საკონდიტრო ხელოვნების ნამდვილ შედევრად. ფილმში ეს დესერტი იმიტომ ფიგურირებს, რომ მე-20 საუკუნის დასაწყისში ის ნიუ-იორკის (განსაკუთრებით ბრუკლინისა და ბრონქსის) ქუჩის კულინარიის სიმბოლოდ იქცა. იაფიანი ვერსიები მუყაოს ჭიქებით იყიდებოდა და ბავშვებისთვის უდიდესი სიხარული იყო.

უცნობი ფაქტები ფილმის „ერთხელ ამერიკაში“ შესახებ:

ნამცხვრის სცენის საიდუმლო: ბიჭს, რომელიც პატსის თამაშობდა (ბრაიან ბლუმი), სცენის გადაღებისას ნამცხვარი იმდენჯერ შეაჭამეს (სხვადასხვა დუბლის გამო), რომ გადაღების ბოლოს მას გული აერია და ტკბილეულის დანახვა აღარ შეეძლო.

იცით თუ არა, რომ... თავდაპირველად მაქსის როლზე ლეგენდარული რობერტ მიტჩუმი განიხილებოდა, თუმცა დე ნირომ, რომელიც პროექტში პირველივე დღიდან იყო ჩართული, რეჟისორს დაჟინებით სთხოვა, რომ პარტნიორად ჯეიმს ვუდი აეყვანათ, რადგან მათ შორის უკეთესი ეკრანული ქიმია იყო. ფილმის ქრონომეტრაჟის ტრაგიკული ბედი: სერჯიო ლეონეს თავდაპირველი ვერსია 4 საათსა და 11 წუთს გრძელდებოდა. ამერიკელმა პროდიუსერებმა ფილმი მისი ნებართვის გარეშე 2 საათსა და 19 წუთამდე შეკვეცეს და ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით დაალაგეს (ლეონეს ორიგინალური „ფლეშბექების“ ნაცვლად). ამ ვერსიამ ამერიკაში კატასტროფული კრახი განიცადა. ევროპაში კი ორიგინალმა ვერსიამ ბოქს-ოფისების ყველა რეკორდი მოხსნა.

ოცნება ნახევარი საუკუნის განმავლობაში: სერჯო ლეონე ამ ფილმის გადაღებაზე თითქმის 20 წელი ოცნებობდა. მან უარი თქვა „ნათლიის“ (The Godfather) რეჟისორობაზეც, რათა მთელი ენერგია ამ პროექტისთვის შეენახა.

UG კულინარიის აკადემია „არს გუსტო“ — ადგილი, რომლის წინაშეც ყველა გეგმა იცვლება!

ნუ დაკარგავთ დროს იმაზე ფიქრში, სად შეიძლება ისწავლოთ „შარლოტის“ მომზადება — საკონდიტრო და პურ-ფუნთუშეულის სრული კურსი მხოლოდ ჩვენთან ისწავლება!